Oprogramowanie w modelu SaaS po 10 latach od pojawienia się na rynku zyskuje dalszych zwolenników i staje się jednym z wiodących trendów rozwoju branży IT. Korzyści płynące z modelu SaaS przewyższają obawy z nim związane i pozwalają obniżyć koszty, a przez to oprogramowanie dostępne dotychczas tylko dla dużych firm jest również w zasięgu małych i średnich przedsiębiorstw.
„SaaS, czyli oprogramowanie jako usługa jest modelem oprogramowania, w którym aplikacja jest przechowywana u producenta i udostępniana użytkownikom przez Internet. Eliminuje to potrzebę instalacji i uruchamiania programu na komputerze klienta. W modelu SaaS obowiązki zarządzania, aktualizacji i pomocy technicznej przejmuje sprzedawca a nie konsument. Kontrolę nad oprogramowaniem ma producent a nie użytkownik.”
Użytkownicy nie wywodzący się z branży IT po lekturze powyższej definicji mogą sobie zadać pytania jak to naprawdę funkcjonuje: „Co to znaczy, że oprogramowanie, za które płacę, fizycznie nie znajduje się na moim komputerze? Jaka jest moja rola, skoro to producent ma kontrolę nad oprogramowaniem?” Najłatwiej przedstawić model SaaS na przykładzie popularnej poczty email dostępnej przez przeglądarkę, a używanej przez wielu ludzi, którzy często nie zdają sobie sprawy z tego, że korzystają z oprogramowania w formie usługi. Konto pocztowe oferowane w modelu SaaS dostępne jest przez przeglądarkę z każdego miejsca na świecie i każdego komputera, jeśli tylko posiadamy login i hasło. Mamy dostęp do naszych maili i przechowywanych w skrzynce dokumentów - kiedy tylko chcemy, bez konieczności instalowania programu pocztowego na komputerze.
W sposób analogiczny do popularnej skrzynki pocztowej działa oprogramowanie w modelu SaaS. Producent sprzedaje użytkownikowi oprogramowanie, np. Intranet, na zasadzie comiesięcznego abonamentu. Tym sposobem użytkownik ma dostęp do Intranetu z każdego miejsca na świecie i komputera, jeśli tylko posiada odpowiedni login i hasło. Co więcej, klient nie ponosi dodatkowych kosztów związanych z posiadaniem intranetu w firmie – takich jak zakup serwera, oprogramowania, przeznaczenia odpowiedniego pomieszczenia na serwer lub serwery i zatrudnienie administratora, gdyż za to odpowiada producent, a koszty hostowania i aktualizacji oprogramowania wliczone są w miesięczny abonament. Użytkownik zyskuje pełne prawa administrowania Intranetem, może redagować biuletyn, dodawać pracowników, usuwać dokumenty itp. Producent natomiast dba o aktualizacje i usuwanie ewentualnych błędów, które to czynności wykonuje automatycznie pozwalając zaoszczędzić czas użytkownika przeznaczony na ściągnięcie i instalację aktualizacji.
Dane przechowywane na serwerze producenta są bezpieczne, gdyż serwer ma spełniający najwyższe wymagania system zabezpieczeń oraz szyfrowane połączenia, a dba o niego zespół kompetentnych specjalistów.
Z Intranetu w modelu SaaS mogą korzystać także małe i średnie przedsiębiorstwa, gdyż znikają koszty związane z przechowywaniem systemu na własnym serwerze oraz wydatki na aktualizację oprogramowania.
Cena za Intranet w modelu SaaS jest łatwa do przewidzenia, gdyż jest ona uzależniona od liczby użytkowników sieci oraz ilości potrzebnej przestrzeni dyskowej.
Model SaaS obejmuje oprogramowanie CRM, oprogramowanie HR’owe, programy zarządzające dokumentami, oprogramowanie finansowo-księgowe, oprogramowanie graficzne, platformy e-learningowe, oprogramowanie umożliwiające konferencję przez sieć www, jak również oprogramowanie ERP. W zasadzie, każdy rodzaj oprogramowania można oferować w modelu SaaS.
Historia modelu SaaS sięga 1999 roku. Jednakże w tym czasie rozwój ograniczały wolne łącza internetowe (gdyż SaaS wymaga szybkich i dobrych łącz). Rozwój został gwałtownie przystopowany w 2001 roku wraz z upadkiem „dot comów”, z którymi wiązano zbyt wysokie oczekiwania. Po 2001 model SaaS pozbył się łatki łączącej go z "dot comami” i rozpoczął się jego szybki rozwój. Obecnie z trendu niszowego SaaS stał się jedną z głównych tendencji rozwoju oprogramowania. Według badań firmy Gartner (badanie obejmowało 258 dyrektorów IT z ośmiu krajów) w tym roku dziewięć na dziesięć firm zamierza zwiększyć wykorzystanie oprogramowania dostarczanego w formie usług, również jedna trzecia (37%) respondentów odpowiedziała, że planuje zastąpić tradycyjne oprogramowanie modelem Saas. Analitycy Gartnera przewidują, że w 2011 roku 25% oprogramowania biznesowego będzie oparte na modelu SaaS.
Zalety oprogramowania w modelu SaaS:
- Dostęp z każdego miejsca na świecie przez przeglądarkę internetową.
- Nie trzeba instalować oprogramowania u zamawiającego.
- W związku z hostowaniem oprogramowania na serwerach dostawcy klienci nie ponoszą kosztów zakupu nowego sprzętu, oprogramowania ani zarządzania nim.
- Nie wymaga jednorazowej opłaty za zakup licencji.
- Aktualizacje i poprawienie ewentualnych błędów są od razu dostępne dla każdego użytkownika oprogramowania bez udziału samego użytkownika, co pozwala zaoszczędzić czas.
- Dane są bezpieczne, gdyż serwer zewnętrzny jest zabezpieczony a połączenia są szyfrowane.
- Opłaty za oprogramowanie są łatwe do przewidzenia, gdyż są zależne tylko od liczby użytkowników i czasu korzystania oraz (w przypadku Intranetu) przestrzeni dyskowej i wykorzystaniu łącza.
- Mniejsze przedsiębiorstwa mogą skorzystać z oprogramowania dostępnego dotychczas tylko dla dużych firm
- Systemy w modelu SaaS są łatwiejsze w administrowaniu oraz są bardziej elastyczne.
Obawy użytkowników związane z SaaS:
- Konieczność posiadania dobrego i niezawodnego łącza internetowego ( obecnie łącza internetowe są coraz szybsze i łatwiejszy jest do nich dostęp).
- Uzależnienie klienta od zewnętrznego dostawcy (przy regularnych opłatach za użytkowanie zewnętrzny dostawca dba o aktualizowanie systemu, jeśli klient nie chce już korzystać z systemu w modelu SaaS można zainstalować oprogramowanie u klienta, bez obawy o utratę danych przechowywanych w aplikacji).
- Obawy dotyczące przechowywania danych poza firmą i ich bezpieczeństwa (serwery, na których przechowywane są dane posiadają szyfrowane połączenia oraz zwiększony system bezpieczeństwa, ponadto nad bezpieczeństwem danych czuwają wykwalifikowani administratorzy).